ฉีดฟิลเลอร์ตาบอด
เกิดจากอะไร ป้องกันอย่างไร

ข่าวคนฉีดฟิลเลอร์แล้วตาบอดทำให้หลายคนกลัวจนไม่กล้าฉีด หรือกลับกัน คือไม่รู้เลยว่ามีความเสี่ยงนี้อยู่ ความจริงอยู่ตรงกลาง: เป็นภาวะที่พบน้อยมาก แต่รุนแรง และป้องกันได้มากด้วยการเลือกแพทย์ ผลิตภัณฑ์ และเทคนิคที่ถูกต้อง

ตาบอดจากฟิลเลอร์เกิดได้อย่างไร

ใบหน้ามีเส้นเลือดแดงเล็ก ๆ จำนวนมากที่เชื่อมต่อกับเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงจอประสาทตา ถ้าฟิลเลอร์ถูกฉีดเข้าไปในเส้นเลือดโดยตรง แรงดันจากการฉีดอาจดันเนื้อฟิลเลอร์ย้อนกลับไปอุดเส้นเลือดของดวงตา ทำให้จอประสาทตาขาดเลือด การมองเห็นลดลงหรือหายไป

ภาวะนี้เรียกว่าเส้นเลือดอุดตันจากฟิลเลอร์ (vascular occlusion) ถ้าอุดเส้นเลือดที่ผิวหน้าแทน ผลคือผิวบริเวณนั้นขาดเลือด ซีด คล้ำ และอาจเป็นแผล

พบบ่อยแค่ไหน

ในรายงานทางการแพทย์ การสูญเสียการมองเห็นจากฟิลเลอร์พบได้น้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนการฉีดทั่วโลกในแต่ละปี แต่เมื่อเกิดแล้วมักแก้ไขได้ยาก จึงต้องเน้นที่การป้องกันตั้งแต่แรก

จุดไหนเสี่ยงกว่าจุดอื่น

• ระหว่างคิ้ว — มีเส้นเลือดที่ต่อตรงกับเส้นเลือดของดวงตา
• จมูก — เส้นเลือดอยู่ตื้นและต่อกับบริเวณรอบตา
• หน้าผากและขมับ — เส้นเลือดหลายแขนงวิ่งผ่าน
• ร่องแก้ม — อยู่ใกล้เส้นเลือดใหญ่ของใบหน้า (facial artery)

จุดอย่างคาง กรอบหน้า หรือริมฝีปาก ก็ยังต้องฉีดด้วยความระวัง เพราะไม่มีจุดใดบนใบหน้าที่ความเสี่ยงเป็นศูนย์

แพทย์ป้องกันอย่างไร

• รู้กายวิภาค — ฉีดในชั้นและแนวที่หลบเส้นเลือด แพทย์ต้องรู้ว่าเส้นเลือดของแต่ละคนวิ่งตรงไหนโดยประมาณ
• เลือกเครื่องมือตามจุด — บางตำแหน่งใช้เข็มทู่ปลายมน (cannula) ซึ่งแทงทะลุเส้นเลือดได้ยากกว่าเข็มแหลม
• ฉีดช้า ทีละน้อย แรงดันต่ำ — ลดโอกาสที่เนื้อฟิลเลอร์จะถูกดันไปไกล
• ใช้ฟิลเลอร์ HA ของแท้ที่สลายได้ — ถ้าเกิดเส้นเลือดอุดตัน แพทย์ฉีดยาสลาย (hyaluronidase) ได้ทันที
• มียาสลายสำรองทุกเคส — เวลาเป็นสิ่งสำคัญที่สุดเมื่อเกิดภาวะนี้
• เฝ้าดูอาการระหว่างและหลังฉีด — ถามความรู้สึกและดูสีผิวตลอดการฉีด

สัญญาณอันตรายหลังฉีด ต้องรีบกลับไปหาแพทย์

• ตามัว มองเห็นภาพซ้อน หรือมองไม่เห็นทันทีขณะฉีดหรือหลังฉีด
• ปวดมากผิดปกติ ไม่เหมือนอาการเจ็บจากเข็ม
• ผิวบริเวณที่ฉีดหรือใกล้เคียงซีดขาว เป็นลายคล้ำ หรือสีม่วงคล้ำเป็นร่างแห
• ผิวเย็นลง หรือมีตุ่มหนองเล็ก ๆ ขึ้นในวันต่อมา

อาการเกี่ยวกับการมองเห็นถือเป็นภาวะฉุกเฉิน ต้องแจ้งแพทย์ที่ฉีดทันทีและไปโรงพยาบาลที่มีจักษุแพทย์โดยเร็วที่สุด อย่ารอดูอาการ

เลือกคลินิกอย่างไรให้ลดความเสี่ยง

• แพทย์เป็นคนฉีดเอง ตรวจเลขใบประกอบวิชาชีพได้
• แกะกล่องฟิลเลอร์ใหม่ต่อหน้า มีฉลากไทยและ อย.
• ใช้ฟิลเลอร์ HA ที่สลายได้ ไม่ใช่ฟิลเลอร์ถาวรหรือซิลิโคนเหลว
• คลินิกมียาสลายฟิลเลอร์พร้อมใช้ และมีช่องทางติดต่อแพทย์หลังฉีด

ที่ Peace Clinic แม่สอด ฟิลเลอร์ทุกเคสฉีดโดยแพทย์ ใช้ HA ของแท้ที่สลายได้ และมียาสลายสำรองไว้ทุกครั้ง แพทย์ประเมินตำแหน่งและเลือกเทคนิคก่อนฉีด

คำถามที่พบบ่อย

บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล — ปรึกษาแพทย์เพื่อการประเมินที่เหมาะกับคุณ